Eend is de algemene naam voor een aantal soorten vogels uit de familie van eendachtigen (Anatidae). Alle soorten uit de Anatidae worden "eenden" genoemd, behalve de soorten uit de onderfamilie Anserinae, de ganzen en zwanen. Eenden zijn hoofdzakelijk aquatische vogels, meestal kleiner dan hun verwanten, de zwanen en de ganzen, met een kortere nek, en kunnen in zowel zoet als zout water worden gevonden. De Tadorninae, waartoe onder andere de bergeend behoort, houden het midden tussen de ganzen en zwanen. Eenden worden soms verward met verscheidene soorten niet verwante vogels met gelijkaardige vormen, zoals duikers, futen en rallen als meerkoet en waterhoen. Soms wordt met "eend" alleen vrouwtjeseenden bedoeld. Een mannetjeseend heet een "woerd". Een jonge eend wordt piel genoemd (daar zwemt een eend met pielen). In het algemeen worden jongen van kippen en eenden ook wel "pulletje" of "pulleke" genoemd. Een woerd is naast de kleur vaak (niet altijd) ook te herkennen aan een krulletje in de staart (niet bij siereendjes).
Enkele bekende eendensoorten zijn:
GRONDELEENDEN: |
DUIKEENDEN: |
FLUITEENDEN:
|
|---|
Klik op de foto's voor meer eendensoorten
De oorsprong van gedomesticeerd watergevogelte:
De gedomesticeerde eenden
Eenden behoren tot een van de oudste families van de zeefbekken, die een onderdeel vormt van de orde van de zwemvogels, echter met uitzondering van de Muskuseenden. Deze wijken af van de gedomesticeerde eendenrassen, ze brengen de nachten door in bomen en worden ook wel boom- of boseend genoemd.
De broedduur van 35 dagen van de Muskuseend wijkt ook af van die van de andere eendenrassen, die allemaal een broedtijd hebben van ongeveer 28 dagen.
Voor zover bekend is, stammen de meeste eendenrassen af van de Wilde eend (Anas p. platyrhychos), een van de meest algemeen voorkomende oorspronkelijke watervogels, welke zich over een groot deel van het continent heeft verspreid.
Het gemak waarmee de Wilde eend tam wordt doet vermoeden dat de geschiedenis over domesticatie a! heel oud moet zijn.
Hoewel de Wilde eend monogaam is, paart de gedomesticeerde woerd met meerdere eenden.
Alles wijst erop dat de oudste sporen van domesticatie naar het Verre Oosten leiden. Vooral China met zijn duizenden jaren oude beschaving heeft veel bijgedragen tot het huidige bestand van watergevogelte. Daar werd reeds een van de Wilde eend afwijkend type gefokt, met een meer pinguïnachtige houding.
In verschillende Oost Aziatische landen kwam raseendenteelt tot ontwikkeling en ontstonden daar onder andere de Loopeenden en Pekingeenden. In het midden der 19e eeuw zijn deze rassen, als regel zeer goede legsters, door zeelieden van de Oost-Indische Compagnie meegenomen. Deze rassen werden niet alleen in de staat waarin zij werden meegebracht doorgefokt, a! spoedig werden kruisingen ondernomen met de lokaal gehouden gedomesticeerde eenden. Deze lokale rassen hadden een vrijwel horizontale houding, welke is terug te voeren naar de Wilde eend. Aan het einde van de I 9~ eeuw was de invloed van deze kruisingsproducten reeds duidelijk merkbaar. Liefhebbers die zich tot de raseendenteelt aangetrokken voelden en een goede kijk hadden op het veredelen van dieren zijn tot verrassende resultaten gekomen. Het ontstaan van o.a. de Khaki-Campbell-, de Streicher- en de Orpingtoneenden zijn daar sprekende voorbeelden van. Het is aan het doorzettingsvermogen van deze fokkers te danken dat niet alleen uniforme dieren gefokt werden, maar ook dat de eiproductie met sprongen omhoog ging. Tevens wist men te bereiken dat deze rassen een witte eischaal produceerden in plaats van de groenachtige, welke te veel aan de Wilde eend deed denken en die op de markten minder gewild waren. De lichaamsbouw en lichaamshouding van de verschillende gedomesticeerde eendenrassen hebben door de verdergaande domesticatie sterk uiteen!opende vormen gekregen terwijl ook de gewichten onderling sterk verschillen. Het fokken van eenden met een kuif staat al even lang in de belangstelling als het houden daarvan.
Naar al!e waarschijnlijkheid zijn de gekuifde eenden uit het Verre Oosten afkomstig. Legde de ene fokker meer het accent op het slanke type met een hoge eiproductie, de andere richtte zich meer op een fors type met een hoge slachtwaarde, gepaard gaande aan een redelijke eiproductie. Door deze kruisingen ontstonden meerdere kleurslagen; vaak kleuren die spontaan ontstonden en op die onderdelen doorgefokt werden, maar ook als gevolg van het kruisen ontstonden er nieuwe kleurslagen die een lust voor het oog bleken te zijn. Op veel boerenbedrijven in het rijke waterlandschap werden eenden gehouden als bijverdienste. Deze eenden zochten hun voedsel in sloten en vaarten rondom de boerenbedrijven. ‘s Avonds keerden deze eenden huiswaarts - a! dan niet vliegend - waar hen een weinig voer werd verstrekt, waarna ze binnen afrasteringen werden opgesloten tot de volgende morgen. De eieren van deze eenden, werden voordat de eenden werden losgelaten ,geraapt. Men had daartoe korven, legkisten of oude melkbussen binnen de afrasteringen geplaatst waar de eenden een dankbaar gebruik van maakten.
De rol, die de echte Hollandse eendenrassen, met name de NoordHollandse Witborsteenden, de Noord-Hollandse Krombekeenden en de
Hollandse Kwaker, hierin vervulden, was een ondergeschikte. Deze oer Hollandse bedrijfstak was geruime tijd zeer wel levensvatbaar. Later kreeg deze echter een geduchte concurrentie van de hoenderrassen met een hoge eiproductie en goede slachtkwaliteit, waarna de eendenhouderij snel aan betekenis inboette, ondanks het feit dat de legeenden meer en grotere eieren produceerden dan de legkippen. Belangrijke factor bij deze verschuiving was de hoge besmettingsgraad van eendeneieren met de voor de mens ziekteverwekkende salmonellabacteriën en de geringe bruikbaarheid van de eend in de bio-industrie.
Het is aan de liefhebber/fokker te danken dat de rassen behouden zijn gebleven. Achter elk ras schuilt een intensief uitgevoerd fokkersidealisme welk het waard is behouden te blijven.
De Muskuseenden hebben geen rol gespeeld bij de veredeling van de gedomesticeerde eendenrassen omdat de kruisingen onvruchtbaar b!eken te zijn. Ze behoren tot een andere familie dan de Wilde eend en stammen uit Midden-Amerika en het gehele noordelijke deel van Zuid-Amerika. Reeds in de 17e eeuw werden deze eenden, afkomstig van de wilde Muskuseend, door de Spanjaarden naar Europa gebracht. Het type, maar vooral de kopvorm, wijkt vrij sterk af van de Wilde eend. Opvallend is het grote verschil tussen beide geslachten. Bron NHDB (NL)
GEWESTELIJK NIVEAU - Het Soortenbesluit (voorheen de Vogelwet)
De befaamde wet van 09-09-1981 betreffende de bescherming van vogels in het Vlaams Gewest verschenen in het B.S. van 31-10-1981 (van blz.13879 t.e.m. 13881) waarmee menig vogelliefhebber al sinds haar bestaan mee te maken heeft gehad is verleden tijd (voor degenen die deze wetteksten nog eens willen lezen of herbekijken kunnen dat rustig doen door hier te klikken).
Inderdaad op 01 maart 2005 heeft het 'Komité ter Bescherming van onze Hobby vzw', kortweg K.B.H., klacht neergelegd bij de Europese Commissie tegen deze wet (met ingang van 01 juli 2009 is deze VZW spijtig genoeg in vrijwillige ontbinding gegaan; m.a.w. vanaf die datum bestaat deze VZW niet meer).
Deze Europese Commissie heeft Vlaanderen, via de Belgische Overheid, op 07 juni 2007 in gebreken gesteld en verzocht dat België, dus Vlaanderen, zijn wetgeving binnen de twee maanden zou aanpassen aan de voorschriften van het Gemeenschapsrecht; zoniet zal de Commissie de zaak voor het Europees Hof van Justitie brengen.
Geen 2 maanden maar wel 2 jaar heeft de Vlaamse Overheid; meer bepaald het Kabinet van de Minister van Openbare Werken, Energie, Leefmilieu en Natuur; er over gedaan om een nieuw 'Besluit van de Vlaamse Regering met betrekking tot soortenbescherming en soortenbeheer' ter vervanging van de wet van 09.09.1981 uit te vaardigen.
Dit 'Soortenbesluit van 15 mei 2009' is verschenen in het B.S. van 13/08/2009 en kunt U hier integraal in printversie terugvinden. Wilt U de officiëel verschenen versie in het B.S. van 13/08/2009 er op nalezen dan klikt u hier en dan verder scrollen naar de blz. 53095 t.e.m. 53170.
Eendenvijver© 2010